Vakfıkebir, 135 km2 yüz ölçümü olan bir ilçedir. Doğusunda Trabzon İli ve Çarşıbaşı ilçesi, batısında Beşikdüzü, güneyinde Tonya ilçeleri ile çevrilmiştir. Kuzeyde ise 9 kilometrelik Karadeniz sahil şeridi mevcuttur. İlçenin 10 mil açığında ve doğusunda yer alan Yoroz Burnu ile batısındaki Yobol Burnu arasında kalan kısım rüzgârlara kapalı doğal bir liman halindedir. Vakfıkebir’in üzerinde bulunduğu arazi denize dik inen dağlar ve dağların arasında güney kuzey istikametinde akan derelerle küçük düzlüklerden ve derin vadilerden meydana gelmiştir. İlçedeki en önemli yükselti 1946 metre yüksekliğindeki Karadağ’dır. Burası Vakfıkebir köylülerinin yazlık sayfiye yeri ve ilçenin en büyük yaylasıdır. İlçede ayrıca Beypınar yaylası mevcuttur.
İlçedeki en önemli akarsu Zigana dağlarının yüksek kesimlerinden doğup, Karadeniz'e dökülen Fol deresidir. Ayrıca Çamlık ve Kirazlık dereleri de mevcuttur. Karadağ da halk tabiri ile acı su denen maden suyu mevcut olup, ısısı 12 derece, debisi 0,6 litre/saniye’ dir.
Bitki örtüsü yönünden kıyı bölgelerinde makilikler, funda ve karayemiş bulunmaktadır. Kıyı dâhil 350 metre yükseklikteki yörelere doğru incir, ceviz, ak ve siyah asma, defne, ateş dikeni, karayemiş, kızılcık, kiraz, çınar, armut, kestane, orman gülleri, ısırgan, eğrelti otu, hanımeli, menekşe, fındık, kızılağaç ve elma bulunmaktadır. Çayırlarda ve dere kenarlarında nane, mürvet, sabun otu, mine çiçeği ve su biberi yetişir.
1500-1600 metre yükseklikteki iğneli ve yapraklı ağaçların meydana getirdiği koruluklar araziyi kaplar. Daha yukarılarda çam cinsi ladin ve iğneli ağaçlar yer almaktadır. Orman kenarlarında menekşe, yakı otu, sifin görülmektedir. 1800 metre yüksekliklerde sarıçam ağaçları yer alır.
İlçenin her mevsimi yağışlı tipik Doğu Karadeniz iklimi hüküm sürmektedir. Vakfıkebir'de aylık yağış ortalaması 75 mm.dir. Yıllık yağış miktarı 900-1200 mm. civarında toplanmaktadır.
Yılın 120 günü yağışlı geçer. Yazın yağış alan aylar Haziran, Temmuz ve Ağustos ayları olup, en çok yağış ise Ocak - Mayıs ayları arasıdır.
Yazın 30 dereceyi aşan tropik sıcaklar ilçede 15 gün devam eder. Altı ay yazı vardır. En sıcak ve en soğuk ay arasındaki sıcaklık farkı 20 dereceyi geçmez.
Yazın Atlantik antisiklonu Karadeniz'e doğru bir burun yaptığından ateşli rüzgarları eser. Halk dilinde buna poyraz denir. Temmuz ayında Tuna üzerinden gelen ve Karadeniz kıyılarını yoklayan rüzgârlar ilçede serin ve kuru eserler. Yüksek dağların durumu itibariyle mecbur kaldığı yerde yağmur meydana getirirler. Kışın Sibirya antisiklonundan gelen soğuk hava cereyanı doğudan batıya ilerlerken Doğu Karadeniz kıyılarını yalayarak soğuk dalgası tesirini gösterir. İlçeyi Ocak ve Şubat aylarında bazen hafif karla örten soğuk havanın nedeni bu hava cereyanıdır.
Kıştan ilkbahara ve yaza geçerken Doğu Karadeniz alçak basıncı yerinden oynadığından birçok sarsıntılara neden olur. Bu nedenle en iyi mevsim sonbahardır. Sonbaharları sisli, yağmurlu ve çok soğuk değildir. Güneşli, ılık bir havaya sahiptir. Bu durum bazen Ocak ayına kadar devam eder. İlçede bor, karayel rüzgarlarına rastlanır. İlçe'nin bu ılık ve yağışlı durumu itibariyle mandalina, portakal ve çay yetiştirilmeye başlanmıştır.
GENEL JEOLOJİK DURUM
Bölgedeki hakim birimler, alüvyon, dolgu ve volkanik kayaçlardan oluşmaktadır .Volkanik kayaçlar üst kratese ve alt tersiyeri arasında denizaltı volkanizmasının bir devamı şeklindedir. Denizatındaki kraterlerden çıkan lavlar, tüfler ve aglomeralar yine deniz dibine yığılmışlardır. Bunların yapılan andezitler , bazaltlar ve dasitlerdir. Denizaltındaki volkanik etkinliklerin durgun olduğu zamanlarda kireçtaşı, kum taşı. kil vb. alttaki volkanik yapıyı örtmüştür. Ancak gerek alterasyon sonucu bu birimlerin yer yer birleşmesi ve gerekse kısmen çatlaklı yapı göstermesi , eğimin fazla olduğu yamaçlarda yapı temel harfiyatı esnasında dikkatli olmayı gerektirir.
TOPOGRAFİK - MORFOLOJİK VERİLER
Yerleşim alanının denizden yüksekliği 0-500 metre arasındadır. arazi eğimi bir kısım yerlerde % 0-5 bir kısım yerlerde ise % 15-20 'ye yakın bir eğimde bulunmaktadır. Böylece genel bir bakışla alanının topografık yapısının düz bir alan özelliği gösterdiği söylenebilir. Yalnız arazinin deniz kenarı olma özelliğinden dolayı karanın denizle birleştiği yerde dik kıyı kavramına uyan yamaç ve dik şevlerden oluşan bazı kısımlarda doğal olarak bulunmaktadır. Bu engebesiz ve düz arazi bazı teknik altyapı hizmetleri için aslında önemli bir kolaylık sağlamaktadır.
TOPRAK
Planlama alanında Gri Kahverengi topraklar İlin genelinde olduğu gibi bu kısımlarda da yoğun şekilde görülür. Fakat kıyı kesimlerinde ilde de ikinci büyük toprak grubunu oluşturan podzolik topraklar daha yaygındır. Buralarda toprak derinliği eğime göre değişmekle beraber 20 ile 100 cm. arasında değişmektedir . Sahil kesimi içerdiğinden bu sahil kenar arazilerde çoğu kesimlerde 80-100 cm derinlikten sora kum ve çakıla rastlanması bu kesimlerin önceden su altında kaldığını veya su seviyesinin şimdikinden yüksek olduğundan bu kısımların tamamen kumsal olduğu düşündürmektedir. Sit alanında sahil kesimini oluşturan kum ve çakıllardan oluşan kumsal kesimi dışında kalan toprak kesimlerinde I.-IV. Sınıf topraklar hakimdir. Bunun dışındaki alanlar ise kayalık sarp kesimlerdir.
SU DURUMU AKARSULAR
İlçede tüm Karadeniz Bölgesinde olduğu gibi akarsular bakımından oldukça zengindir. Bu akarsular . genelde kıyıya paralel uzanan dağların üst kesimlerinden doğarak, platolarda yarıklar açmak suretiyle denize dökülürler. Bu akarsuların uzunlukları 3-6 Km.'yi geçmediğinden menba yönünde büyük meyiller veya düşüşlerle ilerlerler. Bu nedenle de yataklarını aşındırırlar. Belediyemiz sınırları içerisinde Çamlık,Fol,Yıldız,Kirazlık,Kokaza dereleri mevcuttur. Bunun dışında 5 adette derecikler bulunmaktadır..
DENİZLER
Vakfıkebir Karadenize kıyı bir sahil kasabasıdır. Karadeniz İlçenin kuzeyinde konumlanmıştır. Karadeniz'in denizaltı topoğrafik durumu , çevresindeki kara engebeleri ile bağlantılı bir oluşum göstermektedir. Anadolu yarımadası kıyılan önünde karada yüksek dağların sıralanmış olmasından dolayı büyük derinlikler vardır. Deniz dibi yapısı , kıta sahanlığı alanındaki alüvyonlar ile canlı kalıntılardan oluşmaktadır. Karadeniz'in en derin yeri gri-mavi renkli bir çamur ile kaplıdır. Bu madde organik atıklardan oluştuğu için bu bölge ve çevresi aneorobik bir yapıdadır. Bu nedenle . söz konusu derin yerlerden kükürtlü hidrojen gazı çıkmaktadır.
Karadeniz . bölgede buharlaşmanın az olması ve çevreden çok sayıda irili ufaklı derelerle beslenmesi nedeniyle az tuzlu bir denizdir. Tuzluluğu %0,18 kadardır. Yazın ortalama deniz suyu sıcaklığı 20-26 C'dir . Karadeniz'de yüzey kısımlarındaki sularına ait akıntılar. Anadolu kıyılarından doğuya doğru hareket ederek . Kırım yarımadası önlerinde : bir kol Sinop ve Samsun'a dönerken diğer bir kolda yoluna devam eder . Bu akıntı batıda Balkan yarımadasına kadar ulaştıktan sonra , İstanbul Boğazı'ndan Marmara Denizi'ne geçiş yapmaktadır.
Vakfıkebir İlçesinin sahilindeki akıntılarda ; batıdan doğuya doğnı ancak sahilden uzaklaşan bir sistem içinde oluştuğu görülmüştür.
YER ALTI SULARI
İlçede Fol Deresi yakınlarında İller Bankası"nca eskiden ve yeni açılmış kesan ve derin kuyular mevcuttur. Bu açılan kuyuların hepsi içme suyu amaçlıdır. İlçenin sahil bandı kesimlerindeki alüvyon arazilerdeki yer altı suyu derinliği 1-1.50 m. Dolaylarında olup .yamaçların başladığı çizgilerden itibaren daha derinlerdedir. Mevcut keson kuyuların derinlikleri 6-10 m. Olup verimleri 2.5-14 İt/sn. dolaylarındadır. Yeni açılan derin kuyuların derinlikleri 15-30 m. Olup . verimleri de 8 -20 İt/sn. civarındadır.
DEPREM DURUMU
İnceleme alanı, Türkiye deprem bölgeleri haritasına göre 4.derece deprem bölgesi içinde kalmaktadır. Bu nedenle deprem riski en düşük bölgelerden biridir. Bölgede şimdiye kadar bilindiği kadarıyla can ve mal kaybına neden olan deprem olmamıştır.
İKLİM
Trabzon'un özellikle kıyı kesiminde Karadeniz iklimi egemendir. Bu nedenle il her mevsim bol yağış alır. Karadeniz ikliminin öbür önemli özellikleri , sıcaklık ortalamalarının göreli yüksekliği, yazların serin, kışların ılık geçmesidir. İlde çok ender olarak yazlan bunaltıcı sıcaklar olur. Ama bu durum uzun sürmez. Bol yağışlar bölgede zengin bir bitki örtüsünün oluşmasına yol açmıştır.
Yıllık ortalama sıcaklık 14.6 °C'dir. En sıcak aylar temmuz (22,6°C) ile ağustos (23,1 °C) aylandır. En soğuk aylar ise aralık (-1,1 °C) ile ocak (-2,7°C) aylandır.
Yılda 51 gün açık 174 gün bulutlu 140 gün ise kapalı geçmektedir. Beldede en yüksek sıcaklık 38,2 °C ile ağustos ayında, en düşük sıcaklık ise -7,4 °C ile aralık ayında görülmüştür. Beldede kar yağışlı günler sayısı 2,9 ve ortalama 7,6 gün karla kaplı olarak geçmektedir. Yıllık ortalama aktüel basınç l0l1 mbar'dır.
Beldede yıllık yağışın büyük kısmı mayıs ve haziran aylarnda gerçekleşmektedir. Yıllık ortalama yağış miktarı 822.7 mm'dir. Günlük en çok yağış miktarı ekim en az yağış miktar ise temmuz ayında görülmektedir. Meteoroloji verilerine göre ilde genellikle güney, güney-güneybatı (lodos) yönlü rüzgarlar esmektedir. Hakim rüzgar yönü 1.6 m/sn esme hızı ile (G) güney yönünden esmektedir.
